Wat B Corp voor een advocatenkantoor betekent

BvdV advocaten in Utrecht is een buitenbeentje in de commerciële advocatuur. Het is op dit moment het enige B Corp gecertificeerde advocatenkantoor van Nederland en bewijst daarmee dat een duurzame manier van ondernemen en maatschappelijk actief zijn ook prima in een maatpak kunnen. Michèle Manning, advocaat, werkt er samen met vijfentwintig collega’s op een manier die hopelijk vervolg krijgt in de advocatuur.

Wat is de gedachte achter de opzet van jullie kantoor?

‘Onze oprichters Sjoerd van de Velden en Harm Bruggink wilden een open en transparante werkplek creëren. Met als leidende vragen: Wat is goed voor het personeel? En wat is goed voor het bedrijf? Op die twee vragen is alles gegrondvest.

Het idee is in 2006 ontstaan en steeds verder uitgebouwd. Wij doen nu iets ontzettend gaafs en atypisch. Dat is voor het bedrijfsleven en de advocatuur vernieuwend, zeker voor de commerciële advocatuur. Dat is ook de aanleiding geweest achter de B Corp certificering: het hebben van dat papiertje, het naar buiten uitdragen van de certificering en het krijgen van erkenning daarvoor, is als het neerzetten van een vlag, laten zien dat je iets kunt bereiken als je het wilt.

We willen laten zien dat duurzaamheid en het nastreven van sociaal maatschappelijke impact niet alleen beperkt is tot de sociale advocatuur of mensen in bloemetjesbroeken. Ook die-hard commerciële mensen in maatpak zetten zich in voor anderen.’

Zijn jullie een voorloper in een bredere cultuurverandering in de advocatuur?

‘Die cultuurverandering zie ik eigenlijk nog helemaal niet. Traditioneel maatschappelijk verantwoord ondernemen zie ik nog wel. Zo van: “wij doen ook iets”. Maar echt een steentje bijdragen en deel uitmaken van een beweging die hun organisatie echt anders inricht? Nee, dat herken ik nog niet. De advocatuur is nog erg ingericht op de eigen dienstverlening en het uurtje factuurtje dat daarbij hoort. Het is nog geen onderdeel van een systeem dat de samenleving beter wil maken.’

“Als dienstverlener moet je terug naar de vraag: wat is ons product?”

 

Hoe verliep jullie pad naar B Corp certificering als advocatenkantoor?

’In 2015, toen we de vragenlijsten invulden die B Corp certificering mogelijk maken, merkten we dat het proces was ingericht op bedrijven die producten afleveren. Denk aan vragen over hoe je producten inkoopt, of hoe je productlijn in elkaar zit. Het is heel ingewikkeld om dat in te richten voor een dienstverlener.

Daarom zijn we terug naar de basis gegaan: wat vinden wij zo gaaf aan ons idee? Wat is het meest duurzaam voor ons? Dat zijn de mensen, wijzelf als dienstverlener. Dus moeten wij ervoor zorgen dat we die mensen zo lang mogelijk en zo goed mogelijk bij ons kunnen houden. Daar is ons duurzaam ondernemen op ingezet.

Daarnaast zit het in de organisatiestructuur van ons kantoor, en dan met name de gelijkheid daarin. Iedereen mag hier meebeslissen en meedenken over hoe we ons kantoor inrichten, van stagiair, staf tot leidinggevende. We zijn niet afhankelijk van allerlei aandeelhouders die er geld in stoppen. Wij zijn afhankelijk van ons personeel, onze medewerkers en de partners met wie wij samenwerken, maar ook van de koffieleverancier of de energieleverancier.

Als dienstverlener moet je terug naar de vraag: wat is ons product? En in de dienstverleningssector zijn dat je mensen. Steeds meer bedrijven realiseren zich dat je daarvoor in overleg moet. Kun je omgaan met een vierdaagse werkweek bijvoorbeeld, of het salaris autonoom laten bepalen? Kan dat, of niet?’

Hoe ziet dat er voor jou persoonlijk uit?

‘Het is de verantwoordelijkheid en hoe je die pakt. Ik werk op de momenten dat ik wil werken. Ik werk bijvoorbeeld vier dagen, maar ik doe er ook heel veel dingen naast. Dat betekent dat ik nooit een vaste dag heb. Je ziet me hier elke dag, maar ik ben op die dagen bijna altijd ook wel met iets anders bezig. Voor mij is dat de meest prettige manier van werken: dat ik de vrijheid heb om alles te doen wat ik leuk vind.’

Geeft die vrijheid je wel genoeg richting?

‘Wij zeggen tegen onze mensen dat ze zo verantwoordelijk mogelijk moeten omgaan met hun tijd. Je beseft je dat tijd schaars is en dat je die dus ook zo goed mogelijk gebruikt. Niet alleen voor je zaken, maar ook in je privéleven en daarnaast om een impact te hebben in de samenleving.

Binnen ons kantoor bepaal je daarom ook je eigen tarief. Wij vinden het belangrijk dat als mensen ergens voor willen gaan, ze zelf kunnen zeggen: dit tarief vind ik gerechtvaardigd voor de investering die ik heb gedaan.’

Wat is de beoogde impact van B Corp certificering naar buiten toe?

‘De B-Corp certificering moet oproepen om mee te doen. Wanneer we partners uitkiezen om mee te werken, merken we dat we vaak goed aansluiten bij degenen die al die B Corp gecertificeerd zijn. Er is dan vaak al draagvlak voor je ideeën en hoe je wil samenwerken. Denk aan klanten die het belangrijk vinden om ook zelf duurzaam te ondernemen. We zijn bijvoorbeeld actief in de Social Impact Factory In Utrecht. Daar kijken we hoe we met andere sociale ondernemingen elkaar kunnen bijstaan, zonder dat je elkaar meteen je rekening presenteert.’

Er is urgentie, nu duidelijker is dat duurzaamheid misschien zelfs een kwestie is van overleven. Zie je dat bewustzijn bij de andere ondernemers ook?

‘Ja, ik stond laatst voor een groep jonge ondernemers die een idee hadden over hoe ze een steentje konden bijdragen. Ik zag bij hen de behoefte om aan de klant iets moois af te leveren, maar alleen als het geen negatieve impact heeft op de wereld. Daaraan wil ik meehelpen: meedenken hoe je hun idee juridisch kunt faciliteren of meehelpt in de financieringsstructuur. Of hoe zorg je dat mensen goed kunnen inkopen, met zo min mogelijk impact op de planeet?’

Wanneer kunnen we echt spreken van een beweging?
‘Als duurzaamheid of de B Corp aanpak bij je klanten leeft, dan gaat het ook bij jezelf leven. Ik kan me niet meer voorstellen dat de grote bedrijven van deze wereld straks nog niet-klimaatneutraal kunnen ondernemen. Maar de cultuur zal pas veranderen als het grote bedrijfsleven gaat meewerken.

Zodra de klanten van de grote commerciële kantoren gaan bewegen, moeten die kantoren wel mee en gaat het echt veranderen. Want hoe rijker de normen en waarden zijn voor een bedrijf, hoe belangrijker ze het zullen vinden om samen te werken met partners die ondernemen vanuit dezelfde normen en waarden.’