In dialoog met Lot van der Heijden – de Graaff

Iedereen aan de intervisie!

Lot van der Heijden-de Graaff begon haar carrière als advocaat, maar stapte al vrij snel over naar het vak van mediator. In de tijd dat de NOvA nog de Beroepsopleiding Advocaten verzorgde, gaf ze daarin jarenlang het vak ADR/Mediation. Wat vindt Lot ervan dat advocaten per 1 maart jaarlijks verplicht moeten deelnemen aan een vorm van gestructureerde feedback zoals intervisie?

Ruimte voor je verhaal

“Ik vind dat een prima aanvulling van de Advocatenwet”, aldus Lot. “Voor mediators is intervisie al heel lang verplicht, maar het voelt voor mij niet als een moetje. Ik vind het niet alleen vanzelfsprekend, maar ook noodzakelijk dat je met vakgenoten over je vak praat. En natuurlijk kun je dat heel vrijblijvend doen, maar de opbrengst is veel groter bij een gestructureerde vorm van overleg. Dan krijgen én nemen mensen echt de ruimte om vrijuit en in een veilige en vertrouwde omgeving hun verhaal te doen. Daar kan je als advocaat alleen maar van groeien.”

Voor iedereen

Als het om de advocatuur gaat, kent Lot natuurlijk het klappen van de zweep. “Ja, advocaten zijn mij als doelgroep heel bekend. Behalve mijn eigen ervaring als advocaat, begeleid ik inmiddels zelf al jaren een paar vaste intervisiegroepen van advocaten en daarnaast zitten ze regelmatig bij me aan tafel als partijbegeleider bij een mediation en verwijzen ze naar mij door wanneer hun cliënten mediation nodig hebben. Maar of je nu advocaat, arts of trainer bent, eigenlijk vind ik dat iedere professional die zichzelf serieus neemt aan intervisie moet doen, los van het feit of deze door een beroepsorganisatie verplicht is gesteld.”

Waarom intervisie?

Intervisie is volgens Lot ook een beetje ‘quality time voor jezelf’. “Je wordt gedwongen om een paar keer per jaar in alle rust te praten over je dilemma’s of kwetsbaarheden, zonder afleiding van je telefoon of die stapel dossiers op je bureau. Tijdens een intervisiesessie krijg je niet alleen meer inzicht in je eigen drijfveren, maar ook in die van anderen. Daardoor kun je je blik verbreden en ontdekken hoe het soms ook anders kan. Maar ik hoor ook vaak dat mensen het een feest van herkenning vinden. Het is een hele geruststelling dat anderen in hun werk ook tegen dingen aanlopen en net als jij kampen met de hoge eisen die je als advocaat aan jezelf stelt. En denk eens aan een situatie waarbij een cliënt een klacht tegen jou heeft ingediend. Hoe fijn kan het dan zijn om daarover met collega’s te praten en dan niet alleen in termen van ‘terecht’ of ‘onterecht’ maar ook over de impact daarvan op jou?”

“Intervisie is een beetje quality time voor jezelf “

Vooroordelen of voorkeuren?

Het nut van intervisie staat voor Lot dus als een paal boven water. In haar intervisiegroepen maakt ze het effect ervan dagelijks mee. Maar er gebeuren soms ook heel onverwachte dingen. “Wat ik bijvoorbeeld zelf een heel mooie ervaring vond, was de keer dat een deelnemer inbracht dat hij vaak moeite had met cliënten met een bepaalde etnische achtergrond. De stilte die volgde was om te snijden en ik voelde direct iets grimmigs ontstaan. Je zag sommige mensen al meteen het etiketje ‘PVV-stemmer’ op zijn voorhoofd plakken. Ik vroeg de deelnemers vervolgens voor welke cliënten zij zelf het liefst optraden en waarom. Tijdens het beantwoorden van deze vraag realiseerde men zich dat ze zelf ook voorkeuren hebben. Door dit besef ontstond ruimte om met de casusinbrenger mee te denken. Hij kreeg prachtige adviezen over hoe hij de betreffende cliënten in de toekomst open en positief tegemoet kon treden. Missie geslaagd!”

De juiste balans

Bij het begeleiden van intervisiegroepen loopt Lot zelf ook tegen uitdagingen aan. “Het is steeds weer zoeken naar de balans tussen ruimte bieden voor inbreng en inbreken als iemand te veel ruimte opeist of zich niet aan de ‘spelregels’ van de intervisie houdt. Hoewel de deelnemers regelmatig aangeven dat ze het heel prettig vinden als het gesprek gestructureerd verloopt, kunnen ze daar soms zelf wel iets meer aan bijdragen. Maar ik leer zelf ook nog steeds. Zo vertelde een advocaat dat hij zich uit de naad had gewerkt voor een zeer veeleisende cliënt en dat had een heel mooie deal opgeleverd. Maar toen de zaak was afgerond, diende deze cliënt alsnog een klacht in over de – in zijn ogen – slechte bereikbaarheid van de advocaat. Op mijn vraag welke gevoelens deze klacht bij hem opgeroepen hadden, fluisterde een van de deelnemers zeer geïrriteerd tegen haar buurman (en hoorbaar voor mij): “Ik wist niet dat we hier in een therapeutische sessie zaten.” Het was heel leerzaam voor mij om te zien hoe een voor mij zo voor de hand liggende vraag, zo veel weerstand kan oproepen.”

Kijk eens in de spiegel!

Lot is ervan overtuigd: “Echt, verplicht of niet, doe aan intervisie! Het levert zowel voor de casusinbrenger als voor de overige deelnemers veel inzichten en kennis op. Advocaten zijn nou eenmaal vaak solistisch bezig, ze zijn toch veelal in hun eentje “aan het klussen”. Dan is het heel belangrijk dat je dingen kunt bespreken met elkaar: je werkwijze, je aannames, je dilemma’s, de impact van klachten… De intervisiedeelnemers houden jou een spiegel voor. En daar moet je als beroepsbeoefenaar gewoon af en toe in kijken. En zeg nou zelf, wanneer heb je nou de mogelijkheid om in een veilige omgeving jezelf beter te leren kennen en gratis adviezen te krijgen van je vakgenoten?”

Meer weten over intervisie?

Wil je meer informatie over intervisie? De belangrijkste vaardigheden leren voor het stellen van vragen en het geven van constructieve feedback? Weten hoe je intervisiebijeenkomsten kan begeleiden? Dialogue biedt de volgende trainingen en opleidingen aan: